{"id":259,"date":"2025-02-21T00:41:34","date_gmt":"2025-02-20T20:41:34","guid":{"rendered":"https:\/\/frame-ads.az\/?p=259"},"modified":"2025-02-21T00:41:34","modified_gmt":"2025-02-20T20:41:34","slug":"internetin-tarixi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/frame-ads.az\/?p=259","title":{"rendered":"\u0130nternetin Tarixi"},"content":{"rendered":"\n<p>\u0130nternet d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck texnoloji inqilablar\u0131ndan biri hesab olunur. Onun tarixi <strong>1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259n ba\u015flayaraq<\/strong> bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf edib.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>1. \u0130nternetin \u0130lk Add\u0131mlar\u0131 (1960-1980)<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>\ud83d\udca1 <strong>1960-c\u0131 ill\u0259r<\/strong> \u2013 AB\u015e M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyinin <strong>ARPA (Advanced Research Projects Agency)<\/strong> adl\u0131 qurumu <strong>ARPANET<\/strong> adl\u0131 ilk \u015f\u0259b\u0259k\u0259ni yaratd\u0131. Bu, komp\u00fcterl\u0259r aras\u0131nda ilk \u0259laq\u0259 sisteml\u0259rind\u0259n biri idi.<br>\ud83d\udca1 <strong>1969<\/strong> \u2013 \u0130lk d\u0259f\u0259 iki komp\u00fcter bir-biri il\u0259 ARPANET \u00fcz\u0259rind\u0259n \u0259laq\u0259 qurdu.<br>\ud83d\udca1 <strong>1971<\/strong> \u2013 Ray Tomlinson ilk <strong>e-mail (elektron po\u00e7t)<\/strong> sistemini icad etdi.<br>\ud83d\udca1 <strong>1973<\/strong> \u2013 ARPANET ilk d\u0259f\u0259 AB\u015e-dan k\u0259nar \u00f6lk\u0259y\u0259 \u2013 B\u00f6y\u00fck Britaniyaya qo\u015fuldu.<br>\ud83d\udca1 <strong>1983<\/strong> \u2013 <strong>TCP\/IP (Transmission Control Protocol\/Internet Protocol)<\/strong> protokolu yarad\u0131ld\u0131 v\u0259 bu, m\u00fcasir internetin \u0259sas\u0131n\u0131 qoydu.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>2. \u0130nternetin K\u00fctl\u0259vil\u0259\u015fm\u0259si (1990-2000)<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>\ud83d\udcbb <strong>1989<\/strong> \u2013 Britaniyal\u0131 alim Tim Berners-Lee <strong>World Wide Web (WWW)<\/strong> konseptini t\u0259qdim etdi. Bu, m\u00fcasir internetin \u0259sas strukturunu yaratd\u0131.<br>\ud83c\udf10 <strong>1991<\/strong> \u2013 \u0130lk veb saytlardan biri \u2013 <strong>info.cern.ch<\/strong> istifad\u0259y\u0259 verildi.<br>\ud83d\udd0d <strong>1993<\/strong> \u2013 \u0130lk qrafik veb brauzer olan <strong>Mosaic<\/strong> t\u0259qdim olundu, daha sonra <strong>Netscape Navigator<\/strong> inki\u015faf etdirildi.<br>\ud83d\udcb0 <strong>1995<\/strong> \u2013 Amazon v\u0259 eBay kimi ilk onlayn ticar\u0259t platformalar\u0131 yarad\u0131ld\u0131.<br>\ud83d\udce7 <strong>1996<\/strong> \u2013 Microsoft <strong>Hotmail<\/strong> adl\u0131 ilk pulsuz e-po\u00e7t xidm\u0259tini t\u0259qdim etdi.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>3. Sosial Media v\u0259 R\u0259q\u0259msal \u0130nqilab (2000-2010)<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>\ud83d\udcf1 <strong>2004<\/strong> \u2013 Facebook yarad\u0131ld\u0131 v\u0259 sosial media eras\u0131 ba\u015flad\u0131.<br>\ud83c\udfa5 <strong>2005<\/strong> \u2013 YouTube istifad\u0259y\u0259 verildi.<br>\ud83d\udcf8 <strong>2010<\/strong> \u2013 Instagram t\u0259qdim olundu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu d\u00f6vrd\u0259 <strong>Google, Facebook, Twitter, LinkedIn v\u0259 YouTube<\/strong> kimi platformalar interneti daha interaktiv v\u0259 sosial hala g\u0259tirdi.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>4. S\u00fcr\u0259tli \u0130nternet v\u0259 S\u00fcni \u0130ntellekt D\u00f6vr\u00fc (2010-2024)<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>\ud83d\ude80 <strong>2015+<\/strong> \u2013 5G texnologiyas\u0131 v\u0259 s\u00fcni intellektl\u0259 internetin istifad\u0259si daha s\u00fcr\u0259tli v\u0259 a\u011f\u0131ll\u0131 oldu.<br>\ud83d\udd17 <strong>2020-ci ill\u0259r<\/strong> \u2013 Blok\u00e7eyn, Metaverse v\u0259 Web3 texnologiyalar\u0131 populyarla\u015fd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>\u0130nternetin G\u0259l\u0259c\u0259yi<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<p>\ud83c\udf0d <strong>Metaverse v\u0259 Virtual Reall\u0131q<\/strong> \u2013 \u0130nternetin <strong>fiziki d\u00fcnya il\u0259 birl\u0259\u015fm\u0259si<\/strong> g\u00f6zl\u0259nilir.<br>\ud83e\udd16 <strong>S\u00fcni \u0130ntellekt (AI) v\u0259 Avtomatla\u015fd\u0131rma<\/strong> \u2013 Daha a\u011f\u0131ll\u0131 internet xidm\u0259tl\u0259ri inki\u015faf edir.<br>\u26a1 <strong>Daha s\u00fcr\u0259tli v\u0259 t\u0259hl\u00fck\u0259siz \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259r<\/strong> \u2013 6G texnologiyas\u0131 v\u0259 kvant internet \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259r davam edir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130nternet d\u00fcnyan\u0131n \u0259n b\u00f6y\u00fck texnoloji inqilablar\u0131ndan biri hesab olunur. Onun tarixi 1960-c\u0131 ill\u0259rd\u0259n ba\u015flayaraq bu g\u00fcn\u0259 q\u0259d\u0259r s\u00fcr\u0259tl\u0259 inki\u015faf edib. 1. \u0130nternetin \u0130lk Add\u0131mlar\u0131 (1960-1980) \ud83d\udca1 1960-c\u0131 ill\u0259r \u2013 AB\u015e M\u00fcdafi\u0259 Nazirliyinin ARPA (Advanced Research Projects Agency) adl\u0131 qurumu ARPANET adl\u0131 ilk \u015f\u0259b\u0259k\u0259ni yaratd\u0131. Bu, komp\u00fcterl\u0259r aras\u0131nda ilk \u0259laq\u0259 sisteml\u0259rind\u0259n biri idi.\ud83d\udca1 1969 \u2013 \u0130lk [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"saved_in_kubio":false,"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-259","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/frame-ads.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/259","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/frame-ads.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/frame-ads.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/frame-ads.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/frame-ads.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=259"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/frame-ads.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/259\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":260,"href":"https:\/\/frame-ads.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/259\/revisions\/260"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/frame-ads.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=259"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/frame-ads.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=259"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/frame-ads.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=259"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}